پندار فیلم

نشانه شناسی فیلمهای مستند دفاع مقدس


تحلیل نشانه شناسی فرهنگی، بازنمایی مفهوم مرز در سینمای مستند مقاومت ایران، با تکیه بر فیلم های مستند «لالایی جنگ و سنگ مزاری برای برادر شهیدم»، «مطالعه تاثیر روایت «نقلی ـ محاکاتی» شخصیت بر میزانسن مستند مُلفِ گَند»، «کشمکش جهان واقعیت و خیال در فیلم ترانه اندوهگین کوهستان با رویکرد شعرشناسی شناختی»، «از مکان، زمان و رزمنده ارجاعی به مکان، زمان و رزمنده قدسی با نگاهی به مستند از آن کربلا تا این کربلا؛ (ارائه تعریفِ «هنر و ادبیات دفاع مقدس» و ارائه ویژگی های ساختاری آن)» و «فقدان استعاره در آخرین روزهای زمستان» برخی از مقاله های کتاب را تشکیل می دهند.

امروزه از دشواری دستیابی به روشی برای برگشودن معنا در آثار هنری در پرتو مطالعات بینارشته ای، جامعه شناسی، نقد ادبی، هرمنوتیک و … کاسته شده است. مجموعه مقالات نشانه شناسی فیلم های مستند دفاع مقدس از نخستین کوشش های خوانش بینارشته ای در زمینه سینمای مستند ایران است. در این مجموعه صاحب نظران و محققان به تحقیق نشانه شناختی در این موضوع پرداخته اند.«عنوان بندی یا تیتراژ در فیلم های مستند جنگی ایرانی به مثابه پیرامتنیت»، «نشانه شناسی فرهنگی فیلم مستند بدون وصیت نامه»، «نشانه شناسی ترامتنی بهترین مجسمه دنیا»، «امکان روایت جنگ؛ تحلیل گفتمان روایت های جنگ با نگاهی به دو فیلم یک زن یک روز: صبر ایوب و مدار صفر درجه»، «دیالوگی پنهان بین سفیدی و سیاهی»، «خیالی حقیقی تر از واقعیت؛ بررسی روابط بیش متنی آژانس شیشه ای و حاج کاظم»، «مجموعه مستند قصه های جنگ اثر محمدعلی فارسی: چند مطالعه نشانه شناسانه» برخی دیگر از عناوین مقاله های این کتاب را دربردارد.همچنین در بخش پیوست کتاب «نشانه شناسی فیلم های مستند دفاع مقدس» مطلبی با عنوان «مقدمه ای بر جنگ تصویری و جنگ در میدان؛ تاریخ سینمای غیرداستانی جنگ» آمده است.